Etki Analizi (Impact Analysis) Nedir? CM ve IT Asset Management Olmadan Neden Eksik Kalır?
BT ortamlarında yapılan hemen her aksiyonun arkasında aynı soru vardır: “Bu değişikliği yaparsak ne olur?” Bu soruya net cevap verilemiyorsa, yapılan iş teknik bir operasyon değil, kontrollü bir risk alma sürecine dönüşür. İşte Etki Analizi (Impact Analysis), tam olarak bu noktada devreye girer.
*Bir switch yeniden başlatılacak olabilir.
*Bir firewall kuralı güncellenecek olabilir.
*Bir sunucu bakım moduna alınacak olabilir.
Etki analizi, bir bileşende gerçekleşen değişikliğin veya yaşanan bir problemin; hangi sistemleri, hangi uygulamaları ve hangi kullanıcıları etkileyeceğini önceden görünür kılma yaklaşımıdır.
İçindekiler
Etki Analizi Neyi Cevaplar?
İyi tasarlanmış bir etki analizi yapısı, aşağıdaki sorulara hızlı ve tutarlı cevap üretir:
- Bu cihaz kapanırsa hangi uygulamalar çalışmaz?
- Bu uygulama durursa hangi servisler etkilenir?
- Bu servisin kesilmesi hangi iş birimlerini etkiler?
- Kaç kullanıcı bundan etkilenir?
Bu soruların ortak noktası şudur: hiçbiri tekil bir sistem bilgisinden ibaret değildir, hepsi ilişki bilgisi ister.
Neden Sadece Monitoring Yeterli Değildir?
Monitoring sistemleri bize şunu söyler:
“Şu sunucu down.”
Ama şunu söylemez:
“Bu sunucu down olursa işin hangi kısmı durur?”
Bu fark, operasyonel olgunluk seviyesini belirler.
Monitoring = Durum bilgisi
Etki Analizi = Sonuç bilgisi
Gerçek operasyonel değer, ikinci tarafta ortaya çıkar.
Etki Analizi’nin Temel Taşı: Configuration Management
Bu analizi yapabilmek için önce şunu bilmek gerekir: “Ortamda hangi bileşenler var ve birbirleriyle nasıl bağlantılılar?”
Configuration Management bu ihtiyacı karşılar. CM kapsamında:
- Sunucular
- Network cihazları
- Uygulamalar
- Database’ler
- Cloud kaynakları
tek tek Configuration Item (CI) olarak tanımlanır ve CMDB’de tutulur.
Ancak burada kritik nokta şudur; sadece CI listesi oluşturmak etki analizi için yeterli değildir. Asıl değer, CI’lar arasındaki ilişkilerin tutulmasıyla ortaya çıkar.
Örneğin:
- Web Server → Application Server’a bağlı
- Application Server → Database’e bağlı
- Database → Storage sistemine bağlı
Bu ilişkiler olmadan sistem, “ne etkilenir?” sorusuna cevap veremez.
Doğuş Teknoloji ODYA Automated NOC’u Tercih Etti!
IT Asset Management İşin Neresinde?
Configuration Management, daha çok teknik fotoğrafı verir. IT Asset Management ise iş tarafını tamamlar. ITAM sayesinde şu bilgiler sisteme girer:
- Bu cihaz kimin?
- Hangi departman kullanıyor?
- Hangi sözleşmeye bağlı?
- Yaşam döngüsünün hangi aşamasında?
Bu bilgiler analizi bir üst seviyeye taşır.
Artık sadece:
“3 sunucu etkilenir” denmez.
Şöyle denir:
“Finans departmanının kullandığı ERP sistemi etkilenir ve 120 kullanıcı iş yapamaz.”
Bu, teknik etkiden iş etkisine geçiştir.
CM ve ITAM Birlikte Nasıl Konumlanmalı?
Sağlıklı bir yapı için:
- Her CI, bir asset kaydıyla ilişkilendirilmelidir
- Asset kaydı sahiplik ve departman bilgisi içermelidir
- CI ilişkileri otomatik discovery ve dependency mapping ile beslenmelidir
Bu yapı kurulduğunda zincir şöyle olur:
CI → CI → Servis → Asset → Kullanıcı / Departman
Bu zincir, analizin bel kemiğidir.
Etki Analizi Hangi Süreçleri Doğrudan Güçlendirir?
Etki analizi tek başına bir özellik değildir. Birçok süreci besler:
- Change Management
- Incident Management
- Problem Management
- Release Management
Özellikle Change Management tarafında ciddi fark yaratır:
- Değişiklik öncesi risk görünür olur
- Yüksek riskli değişiklikler önceden ayrıştırılır
- Planlı bakım pencereleri daha doğru belirlenir
Sonuç olarak değişiklik başarı oranı yükselir.
Olgunluk Seviyesi Nasıl İlerler?
Birçok organizasyonda yolculuk şu şekilde ilerler:
- Tahmine dayalı kararlar
- Dokümantasyona bakarak yorum
- CMDB üzerinden etkiyi görme
- Otomatik ilişki çıkarımı + canlı etki analizi
Hedef nokta her zaman son seviyedir.
Etki Analizi sadece bir ITSM modülü değildir ve öyle de konumlandırırlmamalıdır. Sadece bir raporlama ekranı da değildir. Etki Analizi; Configuration Management, IT Asset Management ve ilişki yönetiminin birleştiği noktada gerçek anlamını kazanır.
Bu yapı kurulduğunda BT ekipleri şunu söyleyebilir:
“Bu değişikliği yaparsak ne olacağını biliyoruz.”
Ve bu cümle, operasyonların tahminden çıkıp mühendisliğe dönüştüğünü gösterir.
Detaylı bilgi için formu doldurun, sizi arayalım, gerekli çözüm mimarisini birlikte şekillendirelim!