Event Log Monitoring: Neden Log'lar Düzenli Olarak İzlenmeli?
Event Log Monitoring (Olay Günlüğü İzleme), bir bilişim altyapısındaki işletim sistemlerinin, uygulamaların ve donanımların ürettiği “günlük kayıtlarının” (log) merkezi olarak toplanması, analiz edilmesi ve raporlanması sürecidir. Bir uçağın “kara kutusu” neyse, bir BT sisteminin olay günlükleri de odur. Event log monitoring sürecini ihmal etmek, bir uçağı gösterge paneli olmadan uçurmaya benzer; sistemin içinde neler olup bittiğini bilemezsiniz. Bu süreç yapılmadığında ortaya çıkan sorunlar sadece teknik değil, aynı zamanda finansal ve hukuki boyutlara ulaşabilir. Sizin için bu sürecin neden kritik olduğunu ve SolarWinds gibi profesyonel araçlarla neler yapılabileceğini detaylandırdık.
İçindekiler
Event Log Nedir?
Event Log (Olay Günlüğü), bir bilgisayar sisteminde, ağ cihazında veya yazılımda meydana gelen önemli her türlü hareketin (olayın), belirli bir standartta ve kronolojik olarak kaydedildiği dijital bir “seyir defteri” veya “kara kutu”dur.
Sistemde kimin oturum açtığından, hangi uygulamanın hata verdiğine, donanım arızalarından güvenlik ihlallerine kadar her şey bu kayıtlarda tutulur. Her bir log kaydı, olayı analiz edebilmemiz için şu temel bileşenleri içerir:
- Zaman Damgası (Timestamp): Olayın tam olarak hangi saniyede gerçekleştiği.
- Event ID (Olay Kimliği): Her olayı benzersiz şekilde tanımlayan bir numara (Örneğin; Windows’ta 4624 “başarılı oturum açma” demektir).
- Kaynak (Source): Kaydı hangi yazılım veya sistem bileşeninin oluşturduğu.
- Seviye (Level/Severity): Olayın önem derecesi (Bilgi, Uyarı, Hata, Kritik).
- Kullanıcı ve Bilgisayar: İşlemi hangi kullanıcının hangi cihazda gerçekleştirdiği.
- Açıklama: Olayın detaylarını içeren metin (Örn: “X servisi durduruldu”).
Temel Event Log Türleri
Sistemler genellikle logları kategorize ederek saklar:
Windows Tarafında:
- System (Sistem): İşletim sisteminin kendi bileşenleri tarafından oluşturulur (Sürücü hataları, sistem açılış/kapanış vb.).
- Security (Güvenlik): Güvenlik politikalarıyla ilgilidir (Oturum açma denemeleri, dosya erişim yetkileri).
- Application (Uygulama): Bilgisayara yüklü yazılımların (SQL, Web Server, özel uygulamalar) ürettiği hata veya bilgi mesajlarıdır.
Linux Tarafında (Syslog):
Linux sistemlerde loglar genellikle /var/log dizini altında metin dosyaları olarak tutulur. En yaygınları auth.log(güvenlik) ve syslog (genel sistem) kayıtlarıdır.
Event Log Monitoring Neden Önemlidir?
Loglar, sistemde gerçekleşen her küçük hareketin ayak izidir. Event log da bilişim dünyasının hafızasıdır. Bu hafızayı SolarWinds gibi araçlarla canlı tutmak, sorunları büyümeden yakalamanızı sağlar. Bunları izlemek şu açılardan hayatidir:
- Güvenlik ve Tehdit Algılama: Şüpheli giriş denemeleri, yetki yükseltme çabaları veya veri sızdırma girişimleri genellikle ilk olarak loglarda görünür.
- Hızlı Problem Çözme (Kök Neden Analizi): Bir sistem çöktüğünde “neden” sorusunun cevabı loglardadır. Log izleme sayesinde hatanın kaynağına saniyeler içinde inebilirsiniz.
- Yasal Uyumluluk (Compliance): KVKK, GDPR, PCI-DSS ve ISO 27001 gibi standartlar, sistem loglarının belirli bir süre güvenli şekilde saklanmasını ve denetlenmesini zorunlu kılar.
- Proaktif Müdahale: Sistem kritik bir hata vermeden önce genellikle “warning” (uyarı) seviyesinde loglar üretir. Bu logları izleyerek sistem henüz çökmeden müdahale edebilirsiniz.
SolarWinds’in Hangi Modülleri ile Log Monitoring Yapılabilir?
SolarWinds monitoring alanında pazar liderlerinden biridir ve log monitor için birkaç farklı modül sunar:
| Modül Adı | İşlevi |
|---|---|
| Log Analyzer | Logları gerçek zamanlı olarak izler, filtreler ve grafiklerle görselleştirir. Özellikle ağ ve sunucu loglarının analizi için uygundur. |
| Server & Application Monitor (SAM) | SQL, IIS gibi uygulama bazlı logları izler. Log verileri ile uygulama performansı arasında ilişki kurarak sorun tespitini kolaylaştırır. |
| Security Event Manager (SEM) | Tam teşekküllü bir SIEM çözümüdür. Güvenlik odaklı log korelasyonu yapar ve otomatik yanıtlar (kullanıcı engelleme, alarm üretme vb.) verebilir. |
Event Log İzlenmezse Ne Gibi Problemler Yaşanır?
Logları kendi haline bırakmak, sisteminizi karanlıkta yönetmeye benzer. Yaşanabilecek başlıca sorunlar şunlardır:
- Görünmez Tehditler: Bir saldırgan sisteminize sızıp haftalarca sessizce veri çalabilir. İzleme yoksa, sızma anını asla fark edemezsiniz.
- Uzayan Kesinti Süreleri: Bir servis durduğunda, loglara manuel bakmak (Event Viewer’ı tek tek açmak) saatler sürer. Bu da iş kaybı demektir.
- Hukuki Riskler: Bir veri ihlali durumunda log sunamazsanız, ciddi hukuki yaptırımlarla ve ağır para cezalarıyla karşılaşırsınız.
- Kapasite Sorunları: Dolmaya başlayan diskler veya aşırı yüklenen işlemciler loglarda “uyarı” verir. İzlenmediğinde sistem aniden “donar”.
Hangi Problemler Log Monitoring İhtiyacının Habercisidir?
Eğer sisteminizde aşağıdaki belirtiler varsa, artık profesyonel bir log izleme çözümüne geçme vaktiniz gelmiş demektir:
- Açıklanamayan Kullanıcı Kilitlenmeleri: Kullanıcıların hesapları durduk yere kilitleniyorsa (Brute-force saldırısı olabilir).
- Performans Kayıpları: Sunucular yavaşlıyor ancak metrikler (CPU/RAM) normal görünüyorsa (Loglarda arka planda çalışan hatalı bir uygulama olabilir).
- Tekrarlayan Servis Hataları: Bir servis (örneğin Print Spooler veya IIS) sürekli çöküp yeniden başlıyorsa.
- “Kim Yaptı?” Sorusu: Dosya silinmesi veya yetki değişimi gibi durumlarda işlemi kimin yaptığını bulamıyorsanız.
- Audit (Denetim) Kaygısı: Denetçiler gelmeden önce “geçmişe dönük loglarımız nerede?” paniği yaşıyorsanız.
Eğer şu an kullandığınız belirli bir işletim sistemi veya uygulama (Windows Server, SQL Server vb.) varsa, SolarWinds üzerinde hangi Event ID’leri takip etmeniz gerektiğine dair bir alarm listesi hazırlayarak işe başlayabilirsiniz! Tüm Log Monitoring ihtiyaçlarınız için bizimle sayfa sonundaki formu doldurarak anında iletişime geçebilirsiniz!